Nám chân đinh là gì? Dấu hiệu nhận biết, nguyên nhân và cách điều trị hiệu quả 

1. Nám chân đinh là gì?

Nám chân đinh còn được biết đến với tên gọi khác là nám chân sâu, nám đốm. Đây là tình trạng tăng sinh melanin gây lắng đọng sắc tố da ở sâu dưới trung bì. Chính vì thế, nám chân định thường khó điều trị hơn các nám mảng (nám biểu bì).

Sở dĩ được gọi là nám chân đinh là do đặc điểm bên ngoài của nám da. Đó là các đốm sắc tố mọc rời rạc với hình dạng giống như đầu đinh.

Nám chân đinh gây ảnh hưởng đến thẩm mỹ, tác động đến tâm lý và làm giảm chất lượng cuộc sống. Chính vì thế nên có rất nhiều người đang muốn tìm cách cải thiện các đốm nám trên da.

2. Nguyên nhân gây nám chân đinh

Nám chân đinh có thể xuất hiện bởi nhiều nguyên nhân khác nhau. Bao gồm cả nguyên nhân bên trong và bên ngoài cơ thể.

Các nguyên nhân gây nám da phổ biến gồm:

2.1 Sự phân bố bất thường của tế bào sắc tố melanocyte

Các tài liệu nghiên cứu đã chứng minh, nám da xuất hiện là do hoạt động của tế bào melanocyte tại lớp bì nhú. Khi melanocyte hoạt động quá mức thì sẽ dẫn đến tình trạng rối loạn sắc tố da. Lúc này, melanin sẽ tăng sinh nhiều hơn và khi không được đào thải kịp sẽ lắng đọng, tạo ra các đốm nám hoặc mảng nám trên vùng da mà melanocyte bị phân bố lạc chỗ.

2.2 Tác động của tia UV

Tia UV là một trong những “thủ phạm”gây ra nám da. Khi da tiếp xúc với tia UV thì melanin sẽ được sản sinh ra với mục đích là để bảo vệ làn da. Tuy nhiên, nếu quá trình này diễn ra liên tục thì sẽ khiến cho melanin bị tích tục, ăn sâu vào trung bì ra và hình thành các đốm nám chân sâu.

2.3 Rối loạn nội tiết tố

Nội tiết tố bị rối loạn cũng sẽ kích thích hoạt động của tế bào sắc tố và gây tăng sinh melanin. Lúc này nám da sẽ hình thành và hoặc trở nên trầm trọng hơn. Ví dụ như ăn sâu vào trong da, tối màu hơn và lan rộng hơn. Thường thì nám nội tiết sẽ ảnh hưởng đến nữ giới nhiều hơn nam giới.

2.4 Yếu tố di truyền

Theo Fitzpatrick's Dermatology (giáo trình da liễu kinh điển) ghi nhận, có khoảng 40–60% bệnh nhân nám da có tiền sử gia đình. Điều này cho thấy nám chân đinh có liên quan trực tiếp đến yếu tố di truyền từ các thành viên trong gia đình. Tuy nhiên, đây thường không phải là nguyên nhân trực tiếp gây ra nám da, nó sẽ còn kèm theo nhiều yếu tố thúc đẩy khác.

2.5 Căng thẳng kéo dài

Một nghiên cứu được công bố trên International Journal of Women's Dermatology cho thấy các yếu tố tâm lý sẽ làm tăng nồng độ cortisol. Lúc này, hoạt động của tế bào sắc tố melanocyte có thể bị kích thích, dẫn đến tăng sản xuất melanin. Nám da có thể khởi phát do căng thẳng kéo dài hoặc trở nên phức tạp hơn.

2.6 Lạm dụng mỹ phẩm không phù hợp

Mỹ phẩm có thể là nguyên nhân gây ra nám chân đinh cũng như nhiều vấn đề da liễu khác. Đáng chú ý nhất là khi chúng ta sử dụng các loại mỹ phẩm không có nguồn gốc rõ ràng, các sản phẩm làm đẹp cấp tốc hoặc lạm dụng các hoạt chất mạnh. Chúng sẽ khiến da nhạy cảm hơn với ánh nắng mặt trời và từ đó gây ra nám da.

3. Ai dễ bị nám chân đinh 

Nám chân đinh thường xuất hiện ở độ tuổi 30 hoặc có thể sớm hơn là ở độ tuổi 25. Những đối tượng có nguy cơ cao bị nám chân đinh gồm: 

1. Nữ giới bị rối loạn nội tiết: Thời kỳ kinh nguyệt, mang thai, nuôi con nhỏ hoặc dùng sử dụng thuốc uống tránh thai nội tiết tố.
2. Người thường xuyên tiếp xúc với ánh nắng mặt trời: Người lao động, công nhân, lái xe…
3. Người tiếp xúc nhiều với ánh sáng xanh: Nhân viên văn phòng, designer, streamer làm việc cùng máy tính và điện thoại.
4. Người không bôi kem chống nắng: Bôi kem chống nắng kém chất lượng, không bôi đều hàng ngày hoặc không bôi dặm.
5. Người thường xuyên sử dụng mỹ phẩm kém chất lượng: kem trộn, sản phẩm làm trắng da cấp tốc.
6. Người có chế độ sinh hoạt không khoa học: thói quen thức khuya, dậy sớm, hút thuốc lá hoặc tiếp xúc nhiều với khói thuốc.
7. Người bị lão hóa da sớm và không thực hiện chăm sóc khoa học…

4. Dấu hiệu nhận biết nám chân đinh

Nám chân đinh có thể được nhận biết bằng mắt thường. Tuy nhiên, việc chẩn đoán chính xác mức độ và độ sâu của sắc tố vẫn cần được thực hiện bởi bác sĩ da liễu thông qua thăm khám lâm sàng và các thiết bị chuyên dụng như đèn Wood hoặc máy phân tích da. 

Các dấu hiệu đặc trưng của nám chân đinh gồm:

1. Xuất hiện các đốm sắc tố nhỏ: kích thước từ 1–5 mm, hình tròn hoặc gần giống đầu đinh.
2. Phân bố rải rác và mọc đối xứng: thường là ở vùng gò má, thái dương, trán, sống mũi và vùng quanh miệng.
3. Màu sắc đậm hơn: thường là nâu sẫm, nâu đen hoặc xám nâu và có xu hướng đậm hơn theo thời gian, nhất là khi tiếp xúc với ánh nắng.
4. Chân nám nằm sâu trong da: soi da sẽ thấy sắc tố da lan xuống tận lớp trung bì thay vì chỉ ảnh hưởng đến thượng bì.
5. Tiến triển chậm nhưng dai dẳng: nám chân đinh phát triển chậm theo thời  gian nhưng cũng khó điều trị hơn nám mảng.
6. Dễ tái phát sau điều trị: nhất là khi bệnh nhân không kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ như tia UV, nội tiết tố hoặc căng thẳng kéo dài.

5. Phân biệt nám chân đinh và nám mảng

Việc điều trị nám da sẽ đạt hiệu quả cao hơn nếu như chúng ta phân biệt chính xác các loại nám gặp phải. Dưới đây sẽ là bảng so sánh, phân biệt nám chân đinh và nám mảng để bạn dễ dàng tham khảo và áp dụng.

6. Nám chân đinh có tự hết không?

Không. Nám chân đinh sẽ không tự biến mất. Ngược lại, nám có xu hướng phát triển theo thời gian và thường sẽ nặng hơn. Do đó, cần phát hiện nám da sớm và điều trị kịp thời để giúp làm trẻ hóa da tự nhiên nhất.

Bác sĩ da liễu thẩm mỹ cũng cho biết, nám chân đinh sẽ khó điều trị hơn nám mảng. Thường thì phải can thiệp y khoa để giúp kiểm soát sự phát triển của nám chân đinh và làm mờ các đốm nám. Tùy từng tình trạng da mà sẽ có phác đồ điều trị cá nhân hóa nhằm có được hiệu quả cao nhất.

7. Cách điều trị nám chân đinh

Nám chân đinh thường sẽ khó đáp ứng điều trị với thuốc bôi thông thường. Tuy nhiên, các loại thuốc bôi trị nám có chứa vitamin A, B, E, AHA, arbutin, hydroquinone, dẫn xuất của vitamin A… vẫn có thể được sử dụng theo chỉ định của bác sĩ với mục đích hỗ trợ cải thiện sắc tố da nhẹ nhàng.

Các điều trị y khoa với nám chân đinh thường được áp dụng gồm:

1. Tiêm meso nám da kết hợp với PRP.
2. Đốt điện điều trị nám da.
3. Peel da trung bình đến sâu.
4. Laser Nd:YAG hoặc Pico laser.

Ưu điểm của các phương pháp điều trị này là cho tác động sâu đến chân nám nằm trong lớp trung bì, phá vỡ các hạt sắc tố melanin một cách chọn lọc mà ít ảnh hưởng đến mô da lành xung quanh. Từ đó, nám da sẽ được cải thiện nhanh chóng hơn và hiệu quả hơn.

Tuy nhiên, bác sĩ cũng nhấn mạnh rằng, nám da không dễ điều trị và hiện chưa có phương pháp điều trị nám hoàn toàn. Cũng sẽ không có cách điều trị nám da tốt nhất mà sẽ cần kết hợp nhiều phương pháp trong phác đồ điều trị để có được hiệu quả như mong đợi.

8. Giải pháp phòng ngừa nám da

Nám da có thể được phòng ngừa và điều trị dễ dàng hơn nếu chúng ta biết cách kiểm soát các tác nhân gây nám. Một số việc nên làm gồm:

1. Hạn chế ra nắng, đặc biệt là trong khung giờ từ 11-15h hàng ngày.
2. Sử dụng kem chống nắng với chỉ số chống nắng cao, duy trì mỗi ngày.
3. Thoa dặm kem chống nắng sau từ 2-3h và sau khi bị nước rửa trôi.
4. Sử dụng thêm các dụng cụ chống nắng như quần áo, mũ nón, kính râm.
5. Không hút thuốc lá hoặc đến những nơi có nhiều khó thuốc lá.
6. Không sử dụng rượu bia để làn da khỏe mạnh, ngăn ngừa nám da.
7. Không thức quá khuya, nên đi ngủ trước 10h đêm để da được tái tạo.
8. Không sử dụng mỹ phẩm làm đẹp, làm trắng da cấp tốc.
9. Không thực hiện lột tẩy da để ngăn ngừa và kiểm soát nám da.
10. Chăm sóc da khoa học với các loại mỹ phẩm được bác sĩ gợi ý.
11. Thăm khám da liễu thường xuyên để đánh giá tình trạng da và có giải pháp điều trị nám chân đinh ngay khi vừa xuất hiện.

9. Hỏi đáp nhanh

• Nám chân đinh có nguy hiểm không?

Thường không. Nám da không gây ảnh hưởng đến sức khỏe mà sẽ chỉ tác động đến thẩm mỹ. Từ đó, nám sẽ gây áp lực về tâm lý và làm giảm chất lượng sống.

• Nám chân đinh có di truyền không? 

Có. Nám da có liên quan đến di truyền. Tuy nhiên, chúng ta vẫn có thể phòng ngừa nám da di truyền nếu hiểu đúng về bệnh da liễu này.

• Nám chân định điều trị trong bao lâu?

Điều trị nám chân đinh thường phức tạp hơn nên sẽ mất nhiều thời gian hơn. Liệu trình có thể kéo dài từ vài tháng để cả năm, tùy theo phương pháp và khả  năng đáp ứng của cơ thể.

• Đâu là phương pháp điều trị nám tốt nhất?

Không có phương pháp điều trị nám da tốt nhất. Bạn chỉ nên lựa chọn phương pháp phù hợp với tình trạng da, mức độ nám và khả năng tài chính của mình.

• Nám da có tái phát không?

Có. Nguy cơ tái phát nám chân đinh là rất cao nếu như không kiểm soát được các tác nhân gây bệnh. Đáng chú ý nhất là ánh nắng mặt trời và mỹ phẩm mà bạn đang sử dụng.

• Có nên laser nám da không?

Có. Bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ để lựa chọn được công nghệ laser phù hợp và các giải pháp điều trị kết hợp để có được hiệu quả cao nhất.