Sẹo lồi có tự hết không? Hay sẽ to hơn? Có cần điều trị không?

1. Sẹo lồi là gì?

Sẹo lồi (Keloid) là một dạng sẹo nhô cao hẳn trên bề mặt da. Đây là kết quả của quá trình hồi phục vết thương bất thường, khi cơ thể sản sinh quá mức các sợi Collagen để lấp đầy tổn thương. Thay vì dừng lại khi vết thương đã lành, các tế bào xơ tiếp tục phát triển vượt ra ngoài phạm vi ban đầu của vết thương.

Sẹo lồi thường bị nhầm lẫn với sẹo phì đại. Tuy cùng là do tăng sinh collagen gây ra, nhưng sẹo lồi và sẹo phì đại lại có nhiều sự khác biệt.

Xem thêm: Sẹo lồi: Nguyên nhân, cách điều trị & khả năng tái phát bạn cần biết

2. Sẹo lồi có tự hết không?

Câu trả lời từ các bác sĩ da liễu là: KHÔNG. Sẹo lồi không thể tự biến mất hoàn toàn theo thời gian nếu không có sự can thiệp y khoa.

Theo Ths. Bs Hoàng Hồng Mạnh (Phòng khám da liễu thẩm mỹ Thái Hà):

"Mô sẹo lồi thực chất là những khối mô xơ tăng sinh bất thường. Khác với sẹo bình thường (sẹo phẳng) có thể mờ dần và mềm đi sau vài năm, sẹo lồi không có cơ chế tự phân hủy hoặc tự tiêu biến. Cấu trúc Collagen trong sẹo lồi xếp chồng chéo và cực kỳ bền vững, khiến chúng tồn tại vĩnh viễn trên da.

Trong một số ít trường hợp, sau nhiều năm (thường là hàng thập kỷ), sẹo lồi có thể trở nên mềm hơn một chút và màu sắc nhạt dần. Tuy nhiên, kích thước và độ nhô của sẹo gần như không thay đổi đáng kể."

3. Sẹo lồi có to hơn theo thời gian không?

Đúng vậy, sẹo lồi có đặc tính phát triển không ngừng. Chúng không chỉ dày lên mà còn "xâm lấn" sang các vùng da khỏe mạnh xung quanh.

Giai đoạn phát triển:

1. Giai đoạn đầu: Sẹo thường có màu đỏ tươi, gây ngứa ngáy nhiều. Đây là lúc các mạch máu đang nuôi dưỡng mô xơ phát triển mạnh.
2. Giai đoạn sau: Sẹo bắt đầu dày lên, trở nên cứng ngắc như sụn và màu chuyển sang sẫm hơn.

4. Những yếu tố khiến sẹo lồi phát triển to hơn

Theo dõi các ca bệnh sẽ thấy sẹo lồi thường to dần trong vài tháng đến vài năm đầu. Các yếu tố khiến sẹo lồi to hơn theo thời gian gồm:

1. Cơ địa: Những người có cơ địa sẹo lồi hoặc gia đình có tiền sử bị sẹo lồi thường có nguy cơ sẹo phát triển rất lớn.
2. Vị trí vết thương: Các vùng ngực, vai, lưng, dái tai… là vùng chịu áp lực nhiều, dễ khiến sẹo tiếp tục lan rộng.
3. Kích thích lặp lại: Cọ xát, gãi, hoặc va chạm thường xuyên vào vùng sẹo sẽ tạo điều kiện cho sẹo phát triển thêm.
4. Viêm kéo dài: Điều này làm quá trình lành thương bị rối loạn, kích thích tăng sinh mô sẹo mạnh mẽ hơn. Vết thương ban đầu bị nhiễm trùng sẽ để lại sẹo lồi to và phức tạp hơn.
5. Yếu tố nội tiết: Một số giai đoạn như dậy thì, mang thai có thể làm sẹo phát triển to hơn và khó điều trị hơn.
6. Không điều trị sớm: Nếu không can thiệp từ sớm, sẹo lồi có thể phát triển lớn hơn và chai cứng theo thời gian.

5. Khi nào cần điều trị sẹo lồi?

Nhiều người có tâm lý chờ đợi sẹo "già" đi rồi mới điều trị. Tuy nhiên, đây là một sai lầm vì:

• Sẹo càng lâu năm càng cứng: Các bó Collagen đã ổn định khiến việc đáp ứng thuốc hoặc laser trở nên khó khăn hơn.
• Kích thước quá lớn: Sẹo to sẽ đòi hỏi nhiều buổi điều trị hơn và chi phí tốn kém hơn.

Lợi ích của điều trị sớm: Khi sẹo lồi mới hình thành (đang trong giai đoạn đỏ), việc ức chế tăng sinh Collagen sẽ mang lại hiệu quả san phẳng lên đến 90%.

Các trường hợp càng nên điều trị sớm:

1. Sẹo gây mất thẩm mỹ (sẹo lồi lớn, sẹo biến dạng da, sẹo thâm đen).
2. Sẹo lồi co kéo, sẹo co rút da gây căng tức.
3. Sẹo ở các vị trí khớp làm ảnh hưởng đến vận động.
4. Sẹo kèm dấu hiệu cơ năng như đau nhức, ngứa kéo dài.
5. Nằm ở vị trí dễ thấy (mặt, cổ, ngực, tai…).
6. Sẹo lồi phát triển theo thời gian, lồi cao hơn, lớn hơn.

Luôn nhớ rằng thăm khám sẽ giúp chúng ta ngăn ngừa và hỗ trợ điều trị sẹo lồi hiệu quả. Do đó, ngay khi da bị tổn thương hoặc khi nhận thấy sẹo bắt đầu lồi lên hoặc có dấu hiệu phát triển, nên đi khám da liễu sớm để điều trị hiệu quả thay vì đặt câu hỏi sẹo lồi có tự khỏi không.

6. Các phương pháp điều trị sẹo lồi hiệu quả

Sẹo lồi có thể được điều trị bằng nhiều cách khác nhau. Tùy theo tình trạng sẹo các vấn đề sức khỏe liên quan mà bác sĩ chuyên khoa sẽ đưa ra phác đồ điều trị phù hợp với từng bệnh nhân. 

6.1. Tiêm sẹo lồi - tiêm Corticoid nội tổn thương

Tiêm nội tổn thương sẹo lồi hay tiêm steroid là phương pháp trị sẹo phổ biến nhất được nhiều bác sĩ chuyên khoa lựa chọn. Thường sẽ tiêm trực tiếp corticosteroid trực tiếp vào mô sẹo. Thuốc này có tác dụng ức chế quá trình tăng sinh collagen (nguyên nhân chính gây sẹo lồi) và làm mềm, xẹp sẹo nhanh chóng.

Lưu ý: Tiêm corticosteroid có thể gây teo da tại chỗ, thay đổi màu da hoặc giãn mạch nhỏ. Do đó, cần tiến hành tiêm sẹo lồi theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa da liễu, tránh lạm dụng.

6.2. Laser sẹo lồi

Đây là giải pháp điều trị sẹo lồi hiện đại với đáp ứng tốt và được nhiều bác sĩ chuyên khoa chỉ định. Sử dụng năng lượng ánh sáng để tác động trực tiếp lên mô sẹo, giúp cải thiện hình dạng, màu sắc và độ mềm của sẹo. Có thể kết hợp laser sẹo lồi với tiêm steroid, gel silicone hoặc áp lạnh để tăng hiệu quả.

Công dụng được ghi nhận:

1. Phá vỡ cấu trúc collagen, giúp sẹo mềm và phẳng hơn.
2. Giảm mạch máu trong sẹo, từ đó giảm đỏ và viêm.
3. Kích thích tái tạo da, làm sẹo mờ dần theo thời gian.

Có thể lựa chọn nhiều công nghệ laser để điều trị sẹo lồi. Phổ biến nhất là Nd:YAG laser giúp tác động sâu vào các mạch máu nuôi sẹo, làm giảm đỏ và làm mềm mô xơ.

Laser Fotona (Kết hợp Er:YAG + Nd:YAG): Đây là công nghệ hàng đầu hiện nay. Sự kết hợp đa tầng giúp bóc tách mô xơ cứng, làm phẳng bề mặt da mà không gây tổn thương vùng da xung quanh.

6.3. Liệu pháp áp lạnh

Áp lạnh trong điều trị sẹo lồi sẽ giúp làm đông lạnh mô sẹo. Khi mô sẹo bị đông lạnh, các tế bào sẹo chết đi, đồng thời ức chế tăng sinh collagen, giúp sẹo mềm và xẹp dần theo thời gian. Áp lạnh cũng sẽ giúp giảm ngứa, giảm đau ở vùng sẹo lồi.

Ưu điểm của áp lạnh sẹo lồi:

1. Hoàn toàn không xâm lấn, độ an toàn cao.
2. Thời gian điều trị nhanh, không cần nằm viện theo dõi.
3. Dễ kết hợp với tiêm steroid hoặc laser để đạt kết quả tốt hơn.
4. Chi phí điều trị sẹo lồi ở mức trung bình, phù hợp với nhu cầu.

Tuy nhiên, áp lạnh sẹo lồi có thể gặp một số tác dụng phụ như thâm hoặc sáng da tạm thời tại vùng điều trị. Một số trường hợp da mỏng hoặc phồng rộp nhẹ (bỏng lạnh). 

6.4. Phẫu thuật sẹo lồi

Phẫu thuật sẹo lồi là thủ thuật y khoa được chỉ định với các trường hợp sẹo lồi kích thước lớn, sẹo lồi co kéo da, sẹo bị biến dạng nghiêm trọng, sẹo lồi lâu năm, sẹo không đáp ứng điều trị trước đó.

Bác sĩ chuyên khoa sẽ cắt bỏ vùng da bị lồi bằng dụng cụ y khoa chuyên dụng. Sau đó sẽ khâu thẩm mỹ vết thương để tạo hình sẹo mới với kích thước nhỏ gọn hơn. Trong một số trường hợp sẽ cần ghép da để che phủ vùng sẹo.

Phẫu thuật sẹo lồi là một điều trị khó, cần thực hiện tại cơ sở y tế chuyên khoa. Do đó, mọi người nên đến các bệnh viện hoặc cơ sở y tế tư nhân được cấp phép để được tư vấn và thực hiện phẫu thuật cắt bỏ sẹo lồi một cách an toàn và hiệu quả nhất.

7. Những sai lầm phổ biến khi xử lý sẹo lồi

• Tự điều trị tại nhà: Đắp các loại lá, thuốc bôi không rõ nguồn gốc có thể gây bỏng và làm sẹo lồi to gấp đôi.
• Bỏ dở liệu trình: Sẹo lồi cần thời gian. Việc dừng điều trị khi sẹo mới chỉ hơi xẹp sẽ khiến sẹo nhanh chóng tái phát.
• Không kiêng khem: Để sẹo tiếp xúc quá nhiều với ánh nắng hoặc cọ xát mạnh.

Câu hỏi thường gặp

• Sẹo lồi có nguy hiểm không?

Không. Sẹo lồi hầu như  không nguy hiểm đến sức khỏe và tính mạng nhưng lại ảnh hưởng nhiều đến thẩm mỹ. Ngoài vấn đề thẩm mỹ, sẹo có thể gây đau nhức mạn tính và ngày càng lan rộng, làm hạn chế vận động nếu sẹo nằm ở các khớp.

• Có thể chữa khỏi sẹo lồi hoàn toàn không?

Rất khó để trả lại làn da như lúc chưa bị thương, nhưng các phương pháp hiện đại có thể làm phẳng sẹo đến 80-95%, giúp sẹo đồng màu với da.

• Sẹo lồi có tái phát không?

Có. Sẹo lồi có nguy cao tái phát cao hơn so với sẹo rỗ, sẹo lõm, sẹo phì đại. Nhất là ở những người có cơ địa sẹo lồi.

• Điều trị sẹo lồi mất bao lâu?

Tùy mức độ sẹo mà thời gian điều trị có thể kéo dài từ 1-2 tháng. Trường hợp sẹo phức tạp, sẹo lâu năm có thể sẽ cần điều trị trong 4-6 tháng.

Sẹo lồi không thể tự hết và thường có xu hướng to hơn theo thời gian. Lời khuyên tốt nhất dành cho bạn là điều trị sớm ngay khi sẹo còn mới. Hãy ưu tiên các công nghệ hiện đại như Laser Nd:YAG hoặc Fotona tại các cơ sở uy tín để đạt kết quả tối ưu và an toàn nhất.

Tham khảo dịch vụ điều trị sẹo lồi của Thái Hà Clinic tại đây.